BUSADCO đưa công nghệ bê tông cốt sợi vào sửa chữa kè Hồ Xuân Hương

Khôi phục dáng kè cũ, thay vật liệu bằng kết cấu bê tông cốt sợi

Hồ Xuân Hương nằm tại trung tâm Đà Lạt, là danh lam thắng cảnh quốc gia, gắn với Quảng trường Lâm Viên, Vườn hoa thành phố và Công viên Yersin. Hệ thống kè, taluy quanh hồ được xây dựng từ năm 1998, với tổng chiều dài 5.120 m và 510 m quanh hai đảo Thủy Tạ, Bích Câu.

 

 

Lãnh đạo BUSADCO cùng đại diện các đơn vị động thổ khởi công dự án sửa chữa kè Hồ Xuân Hương.

 

Năm 2010, hệ thống kè được sửa chữa, gia cố phần chân và làm mới phần đỉnh kè. Sau đó, một số đoạn có phần gạch bê tông lỗ tiếp tục được gia cố do xói lở vào các năm 2017 và 2020.

Tuy nhiên, các đợt sửa chữa, gia cố trước đây chủ yếu được thực hiện trong điều kiện ngập nước và mang tính tạm thời nên độ ổn định không cao. Sau 15 năm sử dụng, cùng diễn biến phức tạp của thời tiết và các đợt mưa lũ cực đoan, qua kiểm tra trực quan cho thấy nhiều vị trí kè và taluy dọc tuyến bờ hồ bị hư hỏng, sụt lún.

Đặc biệt, phần đỉnh kè bằng gạch bê tông lỗ đã xuống cấp, nhiều vị trí bị sụt lún, hở hàm ếch và sập mái nghiêng. Khu vực trước Quảng trường Lâm Viên bị sụt lún nhiều, toàn bộ tuyến kè tại vị trí này bị xô nghiêng, đẩy ra phía hồ và hình thành rãnh nứt kéo dài trên đỉnh mái, tiếp giáp với lề đường trước quảng trường. Trong mùa mưa bão, khu vực này tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, ảnh hưởng đến an toàn công trình và cảnh quan hồ Xuân Hương.

Bên cạnh hệ thống kè, cống xả đáy hồ Xuân Hương hiện không hoạt động. Cống có kích thước D=1.000 mm, vận hành đóng mở bằng van bướm, nhưng cửa cống trước lưới chắn rác đã bị rác và đất bồi lấp hoàn toàn. Việc khôi phục cống xả đáy được xác định là một phần cần thiết để phục vụ sửa chữa, nâng cấp bờ kè, đồng thời chủ động điều tiết mực nước hồ, tạo dung tích trữ và góp phần hạn chế ngập lụt khu vực hạ du trong mùa mưa lũ.

Theo phương án thực hiện, dự án sẽ phục hồi tuyến kè gia cố bảo vệ bờ hồ dài 5.120 m và tuyến kè bảo vệ quanh hai đảo Thủy Tạ, Bích Câu dài 510 m. Đồng thời, công trình khôi phục hoạt động cống xả đáy Hồ Xuân Hương thông qua chế tạo, lắp đặt cánh phai và sửa chữa cống để phục hồi chức năng điều tiết mực nước hồ.

Toàn bộ hệ thống kè, taluy bao quanh hồ Xuân Hương thuộc phường Xuân Hương - Đà Lạt, với tổng quy mô khu vực dự án khoảng 8,613 ha. Tổng mức đầu tư công trình là 100,618 tỷ đồng.

Do bờ kè, taluy nằm trong Khu vực I bảo vệ di tích và là một trong những hạng mục gốc cấu thành di tích hồ Xuân Hương, việc phục hồi phải tuân thủ các quy định hiện hành về di sản và xây dựng. Phương án đồng thời tính đến nhu cầu sử dụng thực tế và yêu cầu bền vững của công trình.

Theo đó, công trình sẽ phục hồi kiểu dáng bờ kè được xây dựng từ năm 1998, với chân kè dạng tường đứng chìm dưới nước và mái kè nghiêng phía trên bằng tấm bê tông.

Phần kết cấu chìm sâu dưới nước sẽ thay thế tường xây đá chẻ bằng các cấu kiện bê tông cốt sợi (BTCS), phía trên đổ dầm liên kết các đầu cấu kiện thành chân bờ kè mái nghiêng. Phần kết cấu này nằm chìm dưới nước, không ảnh hưởng đến mỹ quan nhưng góp phần tăng độ bền vững của công trình.

Ở phần kết cấu nửa nổi, nửa chìm dưới nước, tấm bê tông cốt thép được đặt trên cấu kiện BTCS nghiêng theo bờ dốc hiện trạng. Bề mặt được tạo rãnh chìm hoa văn quả trám và tạo nhám các ô lồi bằng cách rửa lớp mỏng vữa bề mặt để lộ đá xanh xây dựng, qua đó gợi lại hình thức gạch lỗ từng được bổ sung vào năm 2010.

Gạch bê tông lỗ sẽ không tiếp tục được sử dụng do khi mực nước hồ lên xuống hoặc nước mưa chảy trên bề mặt thường cuốn đất, cát dưới chân gạch xuống hồ, gây sụt lún. Giải pháp thay thế được lựa chọn nhằm bảo đảm độ bền, thuận lợi trong thi công và an toàn cho người sử dụng.

Kết cấu kè sử dụng mái nghiêng bằng bê tông cốt thép kết hợp BTCS. Bề rộng mặt kè từ 0,3 - 1,3 m, cao trình đỉnh +1.477,65 m. Phần chân kè sử dụng cấu kiện BTCS M500, kích thước 1,4 x 2,0 x 2,0 m, liên kết với nhau bằng giằng bê tông cốt thép M250 dày 20 cm.

Đỉnh kè sử dụng giằng bê tông cốt thép M250 rộng 30 cm liên kết với bê tông cốt thép lát mái kè. Phần đường viền ven bờ hoàn thiện bằng tấm đan bê tông cốt thép kết hợp hệ dầm mũ rộng 1,3 m. Mái taluy có hệ số mái m=1, hoàn thiện bằng tấm lát mái hoa văn hình quả trám; đất được đắp tạo mái với độ chặt K>0,90 bằng đất đào tận dụng, kết hợp lớp bê tông đá 1x2 M150 để bảo đảm ổn định mái.

Ứng dụng công nghệ kè bê tông cốt sợi phi kim

 

 

Lãnh đạoBUSADCO chụp ảnh lưu niệm cùng đại diện đơn vị chủ đầu tư, thiết kế, giám sát và nhà thầu thi công.

 

Công nghệ, sản phẩm kè bảo vệ bờ được lựa chọn cho Hồ Xuân Hương là công nghệ, sản phẩm kè bảo vệ bờ bê tông cốt sợi phi kim BUSADCO do Anh hùng Lao động, Tiến sĩ Hoàng Đức Thảo và BUSADCO nghiên cứu, phát triển.

Theo thông tin của BUSADCO, công nghệ bê tông cốt phi kim đúc sẵn chất lượng cao thuộc Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển; sản phẩm bê tông cốt phi kim đúc sẵn chất lượng cao thuộc Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển theo Quyết định số 38/2020/QĐ-TTg ngày 30/12/2020 của Thủ tướng Chính phủ.

Công nghệ này cũng được giới thiệu là phù hợp với Đề án phát triển vật liệu xây dựng phục vụ các công trình ven biển và hải đảo đến năm 2025, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 126/QĐ-TTg ngày 25/1/2019.

Điểm đáng chú ý của công nghệ là sử dụng bê tông cốt sợi phi kim, không sử dụng cốt thép, qua đó loại bỏ nguy cơ ăn mòn cốt thép gây trương nở và phá hoại kết cấu bê tông. Cấu kiện có cường độ cao, khả năng chống xâm thực, chống ăn mòn và thích ứng với điều kiện ngập nước.

Sản phẩm được chế tạo sẵn tại nhà máy theo quy trình công nghiệp, giúp kiểm soát chất lượng và độ đồng đều trước khi đưa đến công trường. Cấu kiện được thiết kế dạng thành mỏng, khối rỗng, lắp ghép theo mô-đun, giúp giảm tải trọng tác động lên nền đất nhưng vẫn bảo đảm ổn định của hệ kết cấu.

Hình dạng và kích thước cấu kiện có thể thiết kế phù hợp với điều kiện địa hình, đường bờ cong lồi, cong lõm cũng như yêu cầu về kiến trúc, cảnh quan. Công nghệ cho phép thi công trong điều kiện ngập nước, hạn chế việc hạ mực nước hồ, xây dựng tường vây hoặc đê bao, qua đó giảm tác động đến môi trường và cảnh quan hiện hữu.

Toàn bộ vật liệu đầu vào, quá trình sản xuất cấu kiện và sản phẩm hoàn thiện được kiểm tra, kiểm soát chất lượng và nghiệm thu theo các yêu cầu kỹ thuật của TCVN 11736:2017, TCVN 12604-1:2019 và TCVN 12604-2:2019 trong lĩnh vực bảo vệ bờ sông, hồ và đê biển.

Theo BUSADCO, công nghệ và sản phẩm kè bảo vệ bờ bê tông cốt sợi phi kim đã được triển khai tại hơn 30 công trình bảo vệ bờ trên cả nước, với tổng chiều dài trên 66.900 m. Trong đó, công nghệ, sản phẩm kè có kết cấu tương tự loại được lựa chọn áp dụng tại Hồ Xuân Hương đã được triển khai tại 12 công trình, với tổng chiều dài hơn 26.400 m.

Đặc biệt, công nghệ này từng được áp dụng tại công trình kè bảo vệ bờ hồ Hoàn Kiếm - Di sản nhóm A cấp quốc gia đặc biệt, với gần 1.500 m bờ hồ được thi công và hoàn thành trong 65 ngày đêm vào năm 2020. Sau đó, công nghệ tiếp tục được lựa chọn tại một số công trình kè hồ như hồ Yên Nghĩa 2, hồ Thụy Phương 2, hồ Chèm, hồ Yên Nghĩa 3 tại Hà Nội; hồ Võ Thị Sáu tại phường Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh và hồ Khu Trung tâm đô thị Cà Mau, tỉnh Cà Mau.

Việc lựa chọn công nghệ kè bê tông cốt sợi phi kim BUSADCO cho hồ Xuân Hương hướng tới bảo đảm an toàn, ổn định và bền vững cho hệ thống kè, đồng thời hạn chế tác động đến hiện trạng, cảnh quan và môi trường của khu vực di tích.

Chủ đầu tư dự án là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Đà Lạt; đơn vị thiết kế là Công ty Cổ phần Tư vấn và Đầu tư bất động sản Việt Tín; đơn vị giám sát là Công ty Cổ phần Tư vấn Kiến trúc và Xây dựng TP Hồ Chí Minh. BUSADCO là nhà thầu thi công.

Công trình khởi công ngày 25/9/2026 và dự kiến hoàn thành ngày 14/11/2028. Riêng hạng mục khôi phục hoạt động cống xả đáy hồ Xuân Hương được thực hiện từ ngày 25/9/2026 đến ngày 25/12/2028, trong thời gian 780 ngày.

 

Nguyệt Minh